Tiêu chuẩn bảo trì thang máy: chủ nhà cần biết gì

Nếu bạn đang sở hữu một chiếc thang máy, câu hỏi “bảo trì thế nào là đủ” chắc đã vài lần nảy ra trong đầu. Báo Văn hóa mới đưa tin Việt Nam sắp có tiêu chuẩn quốc gia riêng về bảo trì, sửa chữa thang máy. Vì vậy, tiêu chuẩn bảo trì thang máy là chuyện chủ nhà và ban quản lý nên theo dõi từ sớm. Bài này kể rõ điều đã biết, điều chưa chắc, và những việc nên làm ngay với hợp đồng bảo trì đang có.

Dự thảo tiêu chuẩn bảo trì thang máy đang ở đâu?

Theo bài báo, dự thảo tiêu chuẩn quốc gia về bảo trì, sửa chữa thang máy đang trong giai đoạn lấy ý kiến. Mục tiêu được nêu là ban hành vào năm 2026. Đó là những gì brief của bài này có, và chúng tôi chưa tự kiểm chứng được thêm.

Vì thế, đừng vội yêu cầu nhà thầu “làm đúng tiêu chuẩn” khi chưa biết tiêu chuẩn nào. Cách an toàn hơn là mô tả cụ thể công việc cần làm. Phần sau sẽ nói kỹ hơn.

Vì sao chủ nhà nên quan tâm tiêu chuẩn bảo trì thang máy

Trước nay, nhiều hợp đồng bảo trì chỉ có vài dòng. Thợ đến định kỳ, lau chùi, tra dầu, ký xác nhận rồi đi. Chủ nhà khó biết thợ đã kiểm tra gì và kiểm tra đến đâu.

Một tiêu chuẩn riêng cho bảo trì sẽ giúp mọi người có chung một thước đo. Chủ nhà biết mình nên đòi gì. Đơn vị bảo trì biết mình phải làm gì. Khi có tranh chấp, hai bên cũng có chỗ để dựa vào.

Tuy nhiên, thước đo đó chỉ hữu ích khi bạn hiểu mình đang mua dịch vụ gì. Với nhà ở gia đình, thang chạy mỗi ngày nhưng ít người để ý. Lỗi nhỏ vì thế thường bị bỏ qua cho đến lúc thang dừng giữa chừng.

Bảo trì, sửa chữa và kiểm định: ba việc khác nhau

Nhiều chủ nhà gộp cả ba vào một. Thực tế, mỗi việc có mục đích riêng và thường do bên khác nhau đảm nhiệm.

Bảo trì tốt không thay được kiểm định, và ngược lại. Một đơn vị bảo trì nghiêm túc sẽ hỗ trợ chủ nhà chuẩn bị hồ sơ khi đến kỳ kiểm định. Bạn có thể đọc thêm về vai trò của việc này trong bài bảo trì thang máy định kỳ.

Quy trình bảo trì định kỳ thực tế tại công trình

Ngoài tiêu chuẩn trên giấy, điều chủ nhà thật sự thấy là cách thợ làm việc tại hố thang và cabin. Một buổi bảo trì định kỳ nên đi theo trình tự rõ ràng, không làm cho có.

Trước hết, kỹ thuật viên hỏi người dùng về tình trạng gần đây: có tiếng lạ, rung giật hay dừng lệch tầng không. Sau đó họ kiểm tra từng cụm theo thứ tự. Mỗi nhà cung cấp có cách làm riêng, nhưng nhóm hạng mục thường gặp như sau.

Tần suất cụ thể phụ thuộc loại thang, mức sử dụng và hướng dẫn của nhà sản xuất. Vì vậy, bảng trên chỉ là khung tham khảo, không phải chuẩn bắt buộc.

Sau mỗi lần bảo trì, kỹ thuật viên nên lập biên bản ghi những gì đã kiểm tra, đã thay và còn tồn đọng. Đây là chi tiết nhỏ nhưng phân biệt rất rõ giữa bảo trì thật và bảo trì hình thức.

Những điều khoản cần làm rõ trong hợp đồng bảo trì

Dù tiêu chuẩn chưa ban hành, bạn vẫn có thể dùng hợp đồng để đặt ra yêu cầu cụ thể. Dưới đây là các điểm nên hỏi trước khi ký.

Phạm vi công việc

Hợp đồng cần liệt kê hạng mục được kiểm tra, bôi trơn, điều chỉnh. Cụm từ như “bảo trì toàn bộ” nghe thì đủ, nhưng thường mơ hồ. Hãy hỏi cụ thể: có gồm cửa tầng không, có gồm đáy hố không, có gồm thiết bị an toàn không.

Tần suất và thời gian phản hồi

Ghi rõ số lần bảo trì mỗi năm và ngày giờ cố định nếu có thể. Đồng thời, hãy hỏi thời gian phản hồi khi có sự cố, kể cả cuối tuần và ban đêm. Với thang chung cư mini hay thang văn phòng, điểm này quyết định rất nhiều.

Nhân sự và chứng chỉ

Hỏi ai trực tiếp làm: có được đào tạo về an toàn lao động và làm việc trên cao không, có thẻ hoặc chứng chỉ phù hợp không. Bạn có quyền yêu cầu xem danh sách nhân sự phụ trách.

Vật tư và linh kiện thay thế

Hợp đồng nên nói rõ vật tư nào đã nằm trong giá, vật tư nào tính thêm. Ngoài ra, hãy hỏi nguồn gốc linh kiện, thời gian bảo hành của linh kiện thay mới và cách báo giá trước khi thay.

Biên bản và nhật ký

Mỗi lần làm xong cần có biên bản, ghi ngày, người làm, hạng mục và nhận xét. Một số nơi dùng sổ giấy để trong phòng máy hoặc tủ điều khiển, nơi khác dùng ứng dụng. Cách nào cũng được, miễn là bạn xem lại được.

Trách nhiệm khi xảy ra sự cố

Đây là điều khoản dễ bị né nhất. Hãy hỏi: nếu thang gặp sự cố do bảo trì chưa đúng, ai chịu trách nhiệm, có bảo hiểm trách nhiệm không. Nội dung này nên nhờ luật sư hoặc người am hiểu rà soát trước khi ký.

Thời hạn và chấm dứt hợp đồng

Xem kỹ điều kiện gia hạn tự động và cách chấm dứt. Nếu đơn vị bảo trì không đáp ứng cam kết, bạn cần có đường thoát rõ ràng.

Dấu hiệu đơn vị bảo trì làm chưa đến nơi

Không phải ai cũng có thời gian đứng xem thợ làm. Tuy nhiên, vài dấu hiệu sau đủ để bạn đặt câu hỏi.

Thứ nhất, thợ đến rất nhanh rồi đi, không mở cửa tầng hay xuống đáy hố. Thứ hai, không có biên bản, hoặc biên bản chỉ có chữ ký trống. Thứ ba, cùng một lỗi lặp lại nhiều lần mà không có lời giải thích. Cuối cùng, mỗi lần báo hỏng lại là một khoản phát sinh mà trước đó chưa ai nhắc.

Gặp những dấu hiệu này, hãy yêu cầu họ giải trình bằng văn bản. Nếu vẫn không ổn, bạn nên tham khảo ý kiến một đơn vị khác về tình trạng thang thật sự.

Sửa chữa lớn và thay thế: ai quyết, ai trả tiền

Bảo trì định kỳ chỉ giữ thang ở trạng thái tốt. Khi linh kiện đến tuổi thọ, việc sửa chữa lớn là không tránh khỏi. Ví dụ, thay cáp, thay bo mạch điều khiển hay đại tu hệ thống cửa.

Chủ nhà nên yêu cầu báo giá bằng văn bản, nêu rõ lý do thay, tình trạng linh kiện cũ và thời gian thi công. Nếu thấy số tiền quá lớn, bạn có quyền xin ý kiến thứ hai. Một đơn vị đáng tin sẽ sẵn lòng cho xem linh kiện cũ.

Với thang lắp cho người cao tuổi hay người khuyết tật, điều này càng quan trọng. Nếu cần tham khảo giải pháp, bạn có thể xem thang máy cho người khuyết tật của BKE.

Chủ nhà nên chuẩn bị gì trong lúc chờ tiêu chuẩn chính thức

Từ giờ đến khi văn bản được ban hành, bạn không cần chờ. Một vài việc đơn giản đã giúp bạn chủ động hơn.

Đầu tiên, tập hợp hồ sơ thang: hợp đồng mua, tài liệu kỹ thuật, biên bản nghiệm thu, biên bản kiểm định gần nhất. Tiếp theo, đọc lại hợp đồng bảo trì hiện tại và đối chiếu với các điểm ở trên. Sau đó, hỏi đơn vị bảo trì họ định điều chỉnh thế nào khi tiêu chuẩn mới ra đời.

Bên cạnh đó, hãy theo dõi nguồn tin chính thống. Khi văn bản được ban hành, kiểm tra số hiệu, ngày hiệu lực và phạm vi áp dụng. Nhiều nội dung có thể áp dụng cho thang mới, còn thang đang chạy có thể có lộ trình riêng

Ngoài ra, nếu chưa có thang và đang cân nhắc lắp, việc chọn thiết bị an toàn ngay từ đầu cũng giúp bảo trì sau này dễ hơn. Bài thang máy an toàn có thêm gợi ý cho bạn.

Nhận báo giá bảo trì thang máy từ BKE

Tóm lại, tiêu chuẩn bảo trì thang máy sắp tới sẽ giúp thị trường minh bạch hơn. Nhưng trước khi nó có hiệu lực, hợp đồng rõ ràng và biên bản đầy đủ vẫn là tấm khiên tốt nhất của chủ nhà. Hãy nhớ: đây vẫn là dự thảo, và bạn cần kiểm tra lại văn bản chính thức.

Nếu muốn một đơn vị làm việc theo cách có thể kiểm chứng, BKE sẵn sàng đến xem thang của bạn. Chúng tôi áp dụng quy trình dưới đây khi nhận yêu cầu bảo trì mới, và bạn có thể tham khảo thêm dịch vụ bảo trì và sửa chữa thang máy của chúng tôi.